Tracker
Twórz chiptune krzyżakiem, w stylu LSDJ, z kilkoma rzeczami pożyczonymi z PICO-8.

Przegląd
Otwórz Gry → Tracker. Utwór buduje się jak w LSDJ: utwór to lista wierszy, każdy wiersz mówi, który łańcuch gra każdy kanał, łańcuch to lista fraz, a fraza to 16 kroków z nutami. Dźwięki pochodzą z instrumentów, które przy każdej nucie mogą uruchamiać tabelę; groove ustawia swing, a fale rysujesz ręcznie. Z PICO-8 pochodzą jego osiem kształtów fali, instrument na każdym kroku i piano roll.
Utwory zapisują się same sekundę po każdej zmianie. Gdy tracker gra, twoja muzyka się pauzuje, a wizualizacje i gry reagują zamiast niej na tracker.
Tryby utworu: Game Boy i Wolny
Każdy utwór ma tryb, ustawiany w widoku PROJ:
- Game Boy: cztery kanały, PU1, PU2 (puls), WAV (fala) i NOI (szum), z ograniczeniami konsoli: szerokości impulsu 12,5, 25, 50 i 75 %, obwiednia głośności zmieniająca się z częstotliwością 64 Hz, przemiatanie częstotliwości PU1, 4-bitowe fale z 32 próbek grane z głośnością 100, 50 lub 25 %, szum z 15- lub 7-bitowego rejestru i wysokości zaokrąglane do 11-bitowych okresów sprzętu. Instrumenty to puls, fala lub szum.
- Wolny: osiem kanałów, CH1 do CH8, bez tych ograniczeń. Każdy instrument ma obwiednię ADSR i jest czwarty typ, synth, z kształtami sine, triangle, saw, square, organ, phantom i noise.
Każdy instrument może grać na każdym kanale. Przełączenie utworu na Game Boy zachowuje to, co jest na kanałach 5–8, po prostu tego nie gra.
Utwór, łańcuchy i frazy
- Utwór: do 256 wierszy; każdy wiersz ma numer łańcucha (lub nic) dla każdego kanału.
- Łańcuch (256): do 16 fraz po kolei, każda z transpozycją w półtonach. Łańcuch kończy się na pierwszym pustym miejscu.
- Fraza (256): 16 kroków. Każdy krok ma nutę (C-0 do B-9 albo OFF), instrument, głośność (0 do F) i dwie komendy (litera i wartość szesnastkowa).
Każdy kanał gra własny łańcuch i przechodzi do następnego wiersza, gdy ten się skończy. Kanał bez łańcucha w wierszu czeka, aż kanały, które go mają, pójdą dalej, więc wiersze zostają wyrównane. Wiersz bez żadnych łańcuchów pauzuje przez jedną frazę.
Czas płynie w tickach, 24 na ćwierćnutę. Przy domyślnym groove każdy krok trwa 6 ticków, szesnastkę, więc fraza to jeden takt.
Osiem widoków
Zakładki u góry to mapa, od lewej do prawej: PROJ · SONG · CHAIN · PHRASE · INSTR · TABLE · GROOVE · WAVE. L1 i R1 przechodzą do sąsiedniego widoku. Przejście w prawo przez R1 otwiera to, co jest pod kursorem:
| Z | R1 otwiera |
|---|---|
| SONG | Łańcuch z komórki |
| CHAIN | Frazę z kroku |
| PHRASE | Instrument kroku (albo ostatni powyżej) |
| INSTR | Tabelę instrumentu |
| GROOVE | Falę instrumentu, jeśli to instrument falowy |
- PROJ: nazwa utworu (A otwiera klawiaturę), tryb, tempo (40 do 300 BPM) i początkowy groove, a także urządzenie i synchronizacja MIDI.
- SONG: wiersze × kanały numerów łańcuchów, z oscyloskopem każdego kanału. Kanał, który tu wybierzesz, to ten, na którym grają łańcuchy i frazy.
- CHAIN, PHRASE, TABLE: siatki po 16 wierszy.
- INSTR: lista ustawień instrumentu.
- GROOVE, WAVE: zobacz niżej.
Na wąskich ekranach zakładki skracają się do PRJ, SNG, CHN, PHR, INS, TBL, GRV i WAV.
Edycja
Każdy widok edytuje się tak samo:
| Przycisk | Co robi |
|---|---|
| Krzyżak | Ruch kursora |
| Przytrzymaj A + ↑/↓ | Zmień wartość o jeden |
| Przytrzymaj A + ←/→ | Zmień o dużo: o oktawę dla nut, o 16 dla liczb, o 4 dla głośności |
| A na pustej komórce | Wstaw ostatnio użytą wartość |
| A A (dwa razy, szybko) | Wstaw nowy, nieużywany łańcuch, frazę, instrument lub tabelę |
| A na numerze łańcucha lub frazy | Otwórz go (widoki utworu i łańcucha) |
| B+A | Usuń |
| B+←/→ | Poprzedni / następny łańcuch, fraza, instrument, tabela, groove lub fala |
| B+↑/↓ | Skok o 16 wierszy (widok utworu) |
| Y | Graj lub stop: utwór od wiersza kursora (PROJ, SONG), łańcuch w pętli (CHAIN) albo otwarta fraza w pętli (pozostałe widoki) |
| B+Y | Wycisz kanał, nad którym pracujesz |
| X | Widok frazy: przełącz na piano roll i z powrotem |
| Start | Menu trackera |
Nuta brzmi, gdy ją wpisujesz, a A na nucie ją odtwarza. Wpisanie nuty na kroku bez instrumentu wstawia ostatnio użyty instrument. Poniżej C-0 jest OFF, które zwalnia nutę. Łańcuchy, frazy, instrumenty i tabele tworzą się przy pierwszej edycji.
Menu Start ma:
- Graj utwór od początku.
- Cofnij: każde naciśnięcie A to jeden krok wstecz, do 64.
- Kopiuj, Wklej, Klonuj do nowego i Wyczyść, dla tego, co pokazuje widok (łańcuch, fraza, instrument, tabela, groove lub fala). Klonowanie kopiuje do pierwszego wolnego numeru, a komórka utworu lub krok łańcucha, z którego przyszedłeś, przełącza się na kopię.
- W widoku fali osiem kształtów PICO-8 do skopiowania do otwartej fali.
- Utwory: nowy utwór Game Boy lub Wolny, twoje zapisane utwory i przykłady.
- Eksportuj do biblioteki (WAV), Eksportuj do XM i Eksportuj do MOD.
- Importuj… i Szukaj w sieci…: zobacz Import i eksport.
- Usuń ten utwór i Wróć do gier.
Przytrzymaj FN, by zobaczyć sterowanie widoku, w którym jesteś.
Piano roll
Naciśnij X w widoku frazy, by zobaczyć frazę jak w PICO-8: kroki w poziomie, wysokości w pionie, a każda nuta trwa do następnej.
| Przycisk | Co robi |
|---|---|
| ←/→ | Wybierz krok (kursor skacze do nuty tego kroku) |
| ↑/↓ | Wybierz wysokość |
| A | Wstaw nutę albo usuń ją, jeśli już tam jest |
| Przytrzymaj A + ↑/↓ | Przesuń nutę kroku w górę lub w dół |
| B+A | Usuń nutę kroku |
| X | Wróć do siatki kroków |
Instrumenty
Do 64. Nowy utwór ma instrument pulsowy, falowy i szumowy (oraz synth w trybie Wolny). To, co pokazuje widok INSTR, zależy od typu i trybu:
| Ustawienie | Co robi |
|---|---|
| Nazwa | A otwiera klawiaturę |
| Typ | Puls, fala, szum albo synth (tylko Wolny). Zmiana resetuje instrument. |
| Głośność | 0 do F; skaluje głośność kroku |
| Obwiednia, Kierunek, Szybkość | Game Boy, poza falą: poziom startowy (0–F), w dół / stała / w górę i szybkość (1–7: jeden poziom co szybkość/64 s; 0 trzyma poziom) |
| Atak, Opadanie, Podtrzymanie, Wybrzmienie | Wolny: obwiednia ADSR, w tickach (podtrzymanie to poziom, 0–F) |
| Długość | Ticki do ucięcia nuty (--: bez ucięcia) |
| Tabela | Tabela, która uruchamia się z każdą nutą (--: brak) |
| Panorama | L, LR lub R |
| Transpozycja | Czy działa na niego transpozycja łańcucha (wyłącz dla perkusji) |
| Vibrato | Szybkość i głębokość (górna i dolna cyfra szesnastkowa) |
| Wypełnienie | Puls i square syntha: 12,5, 25, 50 lub 75 % |
| Przemiatanie | Puls, Game Boy: przemiatanie częstotliwości PU1, jak rejestr NR10 konsoli (czas, kierunek, przesunięcie) |
| Fala | Instrumenty falowe: która fala (00–FF) |
| Głośność fali | Fala, Game Boy: 100, 50 lub 25 %. Kanał falowy Game Boya nie ma obwiedni; jego głośność ma cztery stopnie. |
| Krótki szum | Szum: rejestr 7-bitowy, bardziej tonalny i metaliczny |
| Kształt | Synth: triangle, sine, saw, square, organ, phantom lub noise |
Zaimportowane utwory MOD i XM mają też instrumenty typu sample: nagrane dźwięki modułu, z pętlami (do przodu albo ping-pong). Widać je w widoku INSTR ze wspólnymi ustawieniami; zmiana typu zamienia je w nowy instrument.
Nuta instrumentu szumowego ustala, jak szybko biegnie szum: niskie nuty dudnią, wysokie syczą. A na ustawieniu gra ostatnią nutę tym instrumentem.
Tabele
Tabela to 16 wierszy, które wykonują się po jednym na tick, gdy nuta brzmi, zaczynając od każdej nuty instrumentu, który jej używa (albo od komendy A). Każdy wiersz ma głośność (lub nic), transpozycję w półtonach od nuty i dwie komendy. H w tabeli skacze do innego wiersza i tak tabele się zapętlają: trzy wiersze z transpozycją 0, +4 i +7 z H00 w ostatnim tworzą arpeggio durowe, a szybko opadające transpozycje z krótkim szumem dają stopę.
Groove
Groove to lista do 16 liczb: ile ticków trwa kolejno każdy krok. Domyślny 6/6 jest równy; 7/5 lub 8/4 swingują. W widoku GROOVE A na pustym miejscu po ostatniej liczbie dodaje jedną, a B+A usuwa; tytuł pokazuje swing. Jest 32 groove'ów; PROJ ustawia ten, od którego zaczyna utwór, a komenda G przełącza jeden kanał na inny istniejący groove.
Fale
256 fal z 32 próbek od 0 do F, grane przez instrumenty falowe. Pierwsze osiem pochodzi z PICO-8: triangle, tilted saw, saw, square, pulse, organ, noise i phantom. W widoku WAVE ←/→ wybierają próbkę, przytrzymaj A + ↑/↓, by ją zmienić, i przytrzymaj A + ←/→, by rysować (następna próbka przyjmuje wartość tej). Start ma kształty PICO-8 na początek.
Spis komend
Każdy krok i wiersz tabeli ma dwie komendy. Nowa nuta zeruje te, które trwają (C, F, K, P, V, R, wyciszenia i spadek).
| Komenda | Co robi |
|---|---|
Axx | Uruchom tabelę xx (AFF ją zatrzymuje) |
Cxy | Akord: co tick przełącza nutę, +x i +y półtonów (C47 dur, C37 moll) |
Dxx | Opóźnienie: krok gra xx ticków później (przepada, jeśli to dłużej niż krok) |
Exy | Obwiednia: x to poziom startowy; najwyższy bit y oznacza w górę, jego 3 niskie bity szybkość (0: trzyma) |
Fxx | Strojenie, w setnych półtonu (ze znakiem: 01–7F w górę, 80–FF w dół) |
Gxx | Przełącz ten kanał na groove xx |
Hxx | Skok. We frazie: zakończ ją po tym kroku i zacznij następną od kroku xx. W tabeli: skocz do wiersza xx. |
Ixx | Narastanie przez xx ticków |
Kxx | Ucięcie: zwolnij nutę po xx tickach |
Lxx | Poślizg: na kroku z nutą płynnie przejdź do niej przez xx ticków zamiast grać ją od nowa |
M0x | Głośność główna, 0 do F |
Oxx | Wyjście: 0 wył., 1 lewo, 2 prawo, 3 oba |
Pxx | Zmiana wysokości: setne półtonu na tick (ze znakiem) |
Rxy | Powtarzaj nutę co y ticków; x (ze znakiem, 0–7 w górę, 8–F w dół) zmienia głośność przy każdym powtórzeniu |
Sxx | Na szumie: S01 krótki (7-bitowy) szum, S00 długi. Na pulsie: rejestr przemiatania PU1. |
Txx | Tempo w BPM (28 do FF, czyli 40 do 255) |
Uxx | Wyciszanie przez xx ticków |
Vxy | Vibrato: szybkość x, głębokość y |
Wxx | Na instrumencie falowym: przełącz na falę xx. W przeciwnym razie: wypełnienie impulsu, 0 do 3. |
Xxx | Spadek: wysokość opada, a nuta wycisza się przez xx ticków |
Zxx | Losowo: dodaje od 0 do xx do wartości drugiej komendy |
Przykłady
Start → Utwory ma cztery przykłady, każdy coś pokazuje. Otwarcie nic nie zapisuje, dopóki go nie edytujesz.
- Pocket Pop (Game Boy, 120 BPM): części jako łańcuchy używane ponownie w utworze i akordy przez
C. - Crypt Crawl (Game Boy, 140 BPM): tabele dla arpeggio i stopy, nuty płynące przez
Li opadające przezPoraz bas na pochylonej piłokształtnej fali z PICO-8. - Night Drive (Wolny, 100 BPM): osiem kanałów z syntezatorami, groove ze swingiem 7/5, panorama, echo zrobione przez
Di wyciszenie przezU. - Amen Chip (Game Boy, 170 BPM): werble przez
R, spóźnione uderzenia przezD, pół frazy, które skacze do następnej przezH, linia basu transponowana przez łańcuch i szerokości impulsu zmieniane przezW.
Import i eksport
Eksport, z menu Start. Pliki trafiają do folderu audiofilus tracker w twoim folderze z muzyką, a biblioteka je wychwytuje:
- Eksportuj do biblioteki: utwór wyrenderowany raz do pliku WAV.
- Eksportuj do XM: moduł FastTrackera 2, który otwiera się w OpenMPT, MilkyTrackerze i innych (i gra w Audiofilus). Każdy instrument staje się samplem brzmiącym podobnie, z obwiednią głośności; nuty, transpozycje łańcuchów, tempo, groove i główne komendy (akord, pitch, slide, vibrato, kill, delay, retrigger, pan) zostają.
- Eksportuj do MOD: to samo jako 4-kanałowy moduł ProTrackera. Nie zmieści kanałów 5–8 utworu w trybie Wolny.
Importuj… pokazuje utwory, które znajdzie w twoich folderach z muzyką i w folderze data/tracker/import aplikacji (do 300). Każdy import staje się nowym utworem, który możesz edytować:
- MOD (ProTracker i zgodne, 4, 6 lub 8 kanałów) i XM (FastTracker 2, pierwsze 8 kanałów): utwór w trybie Wolny. Każdy pattern staje się frazami i łańcuchami, każdy sampel instrumentem typu sample, a timing jest dokładny.
- LSDJ: utwór
.lsdsngalbo wszystkie utwory z pliku.sav. Przenoszą się prawie jeden do jednego, w trybie Game Boy: utwór, łańcuchy, frazy, instrumenty, tabele, groove, fale i tempo.
Szukaj w sieci… szuka plików MOD i XM w The Mod Archive i Modland; wybranie jednego pobiera go i importuje. Ekran Moduły też potrafi otworzyć je w trackerze.
Nie wszystko przetrwa podróż: efekty modułów bez komendy trackera (sample offset, pętle patternów, tremolo, głośność globalna) przepadają, instrument XM zachowuje tylko sampel, który gra na C-4, kity LSDJ stają się krótkimi uderzeniami szumu, a wyeksportowany moduł traci tabele i rzadsze komendy. Utwory zrobione we wcześniejszym trackerze otwierają się przekonwertowane: każdy pattern staje się jedną frazą i jednym łańcuchem na kanał, a jego efekty komendami (arpeggio → C, wypełnienie → W, pitch bend → P).
MIDI
Podłącz klawiaturę lub kontroler USB MIDI do konsolki (w razie potrzeby przez przejściówkę USB-C) albo do komputera. Działa na konsolkach i komputerach z Linuksem, na Windows i na iPhonie/iPadzie (USB albo już sparowane Bluetooth MIDI). Tracker sam je znajduje, także gdy podłączysz je przy otwartej aplikacji, i łączy się z pierwszym.
- Nuty: grają ostatnio użytym instrumentem, na kanale, nad którym pracujesz. W widoku frazy są też wpisywane w miejscu kursora, który przechodzi do następnego kroku: nagrywanie krokowe.
- PROJ → MIDI: którego urządzenia używać, albo żadnego.
- PROJ → Synchronizacja: kto trzyma tempo.
- Wewnętrzna: własne tempo utworu.
- Zegar zewn.: tracker idzie za odbieranym zegarem MIDI. Automat perkusyjny, DAW albo samo LSDJ mogą go uruchamiać, zatrzymywać i nadawać tempo. Zegar MIDI ma 24 impulsy na ćwierćnutę, tyle co ticki trackera, więc każdy impuls to jeden tick.
- Wyślij zegar: tracker wysyła swój zegar (start, stop i tempo) do urządzenia, żeby inny sprzęt trzymał z nim tempo.
Zegar dociera mniej więcej o jeden bufor audio później (50–100 ms), co ma znaczenie tylko przy graniu na żywo z czymś innym.
